«Մեր ազգին դարեր շարունակ հաղթանակ են ապահովել մեր անկոտրում կամքն ու քաջությունը»....

«Մեր ազգին դարեր շարունակ հաղթանակ են ապահովել մեր անկոտրում կամքն ու քաջությունը». հոգեբան

244

Այսօր զրուցել ենք կլինիկական հոգեբան Անուշ Կարապետյանի հետ պատերազմական իրավիճակում առաջացած հոգեբանական խնդիրների և դրանց կարգավորման մասին։

-Պատերազմական իրավիճակում սեմինարների, թրեյնինգների միջոցով հոգեբանական աջակցություն տրամադրվում է:

-Այո, տրամադրվում է, պարզապես սեմինարներն ու թրեյնինգները կազմակերպվում են հոգեբանների համար, որպեսզի այս վիճակում համապատասխան աջակցություն տրամադրեն անձանց:

-Հոգեբանական տեսանկյունից ո՞ր տարիքի անձինք են ավելի խոցելի։

-Այս իրավիճակը բոլորի համար է ցավալի, սակայն առավել խոցելի են երեխաները, տարեցները, հղի կանայք, նրանք, ովքեր հոգեբանորեն ի սկզբանե ավելի փխրուն և խոցելի են, ովքեր հոգեբանական ամենատարբեր խնդիրներ արդեն իսկ ունեին:

-Այս օրերին ինչպիսի՞ հոգեբանական խնդիրների կարող ենք առնչվել։

-Մարդկանց մոտ սրված է վախի զգացումը, տագնապը, դեպրեսիոն վիճակը, ցավոք շատերը արդեն իսկ բախվել են կորստի դառը ցավի հետ:

-Ինչպե՞ս զերծ մնալ վերոնշյալ խնդիրների առաջացումից։

-Ցանկացած հայրենասեր, մարդասեր անձ չի կարող լիովին զերծ մնալ այդ ամենից, պարզապես պետք է գիտակցել, որ նման իրավիճակներում անձը պետք է ամուր լինի, միասնական, որպեսզի կարողանա հաղթահարել այս ամենը և առաջ գնալ: Նման իրավիճակներում անձը կամ հոգեպես կոտրվում է, կամ վեր հանում իր ռեսուրսային ուժերը և հաղթում/հաղթահարում, և նա ինքը պետք է գիտակցված իր ընտրությունը կատարի, թե որ տարբերակն է ճիշտ:

-Իսկ եթե արդեն նկատելի է սթրես, ագրեսիա և այլ դրսևորումներ, արդյո՞ք հնարավոր է առանց մասնագետի օգնության անհետևանք հաղթահարել դրանք։

-Ագրեսիայի կուտակումը այս իրավիճակում բնական է. նրանք, ովքեր պատերազմի դաշտում են, ռեալիզացնում են այդ ագրեսիան` թշնամուն ոչնչացնելով: Այն անձանց մոտ, ովքեր այդ հնարավորությունը չունեն, երբեմն ապակառուցողական ուղղություն է ստանում այդ ագրեսին: Որպեսզի դա տեղի չունենա, մարդը գիտակցված նպատակաուղղում պետք է տա դրան և սուբլիմացնի. օրինակ ուղղի դեպի օնլայն հարթակ` մասնակցելով տեղեկատվական պատերազմին կամ այլ պիտանի գործունեություն ծավալի` ինչ-որ կերպ օգտակար լինելով ազգին:

-Պատերազմի մասին ինչպե՞ս խոսել երեխաների հետ։


Ասել ճիշտը, բայց նրանց հասանելի լեզվով, որպեսզի տրավմայի չենթարկենք: Հեքիաթներում էլ ներկայացված է բարու և չարի մշտական հակամարտությունը, և երեխան արդեն իսկ պատկերացում ունի հակամարտության, պայքարի, հաղթանակի և պարտության մասին: Հայրենասիրությունը, ազգային արժեքները մանկուց է սերմանվում անձի ներսում, իհարկե, դա չպետք է ֆանատիկ բնույթ կրի:

-Որքանո՞վ է արդյունավետ ռազմական հոգեբանի աշխատանքը այսօր դիրքերում՝ պատերազմին զուգահեռ զինծառայողին աջակցելու և վերջինիս հոգեկան առողջությունը վտանգող սպառնալիքները նվազեցնելու գործում։

-Իհարկե կարևոր և արդյունավետ է, այնտեղ մեր տղաները օր ու գիշեր մարտեր են մղում, ընկեր կորցնում, վիրավորվում, և իրենց հոգեբան-զինակից ընկերոջ աջակցությունը պարզապես անհրաժետ է:

-Հոգեբանական գործոնը որքանո՞վ է կարևոր բանակի բարձր մարտունակության և պատրաստության համար։

-Իհարկե զինամթերքն ու մարդաքանակը կարևոր են, բայց մեր ազգին դարեր շարունակ հաղթանակ են ապահովել մեր անկոտրում կամքն ու քաջությունը: Հոգեբանորեն պատրաստ և մարտունակ լինելու դեպքում հաղթելու հավանականությունն ավելի մեծ է։

Լուսինե Գրիգորյան

2-րդ կուրս

Կիսվել