ԴԱՎԻԹ ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ. «ՍՏԵՂԾԱԳՈՐԾԱԿԱՆ «ՏԱՌԱՊԱՆՔԸ» ԳԻՏԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ ՈՂՆԱՇԱՐՆ Է»

ԴԱՎԻԹ ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ. «ՍՏԵՂԾԱԳՈՐԾԱԿԱՆ «ՏԱՌԱՊԱՆՔԸ» ԳԻՏԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ ՈՂՆԱՇԱՐՆ Է»

495

    2017 թ. մայիսին ԵՊՀ հրատարակչությունը լույս է ընծայել Ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետի նոր մեդիայի և հաղորդակցության ամբիոնի վարիչ Դավիթ Պետրոսյանի ,,Պատում, մեդիատեքստ, հակառակ հեռանկար,, հոդվածների ժողովածուն: Օգոստոսին գերմանական ,,LAP LAMBERT Academic Publishing,, հրատարակչության նախաձեռնությամբ տպագրվել է Դ. Պետրոսյանի «Причуды инверсии. Текст и обратная перспектива» գիրքը:

Պարոն Պետրոսյան, նույն տարում երկու գրքի հրատարակությունը, ինչ խոսք, կարևոր ձեռքբերում է: Մի քանի խոսքով ներկայացրեք, խնդրեմ, նրանց ստեղծման պատմությունը:

-2007 թվականին, երբ ընտրվեցի Մամուլի պատմության և տեսության ամբիոնի վարիչի պաշտոնում, որդեգրեցի գիտական գործունեության հետևյալ սկզբունքը. լրագրագիտությունը մեդիային առնչվող խնդիրների  հետազոտությամբ  զբաղվելիս չի կարող մնալ հետաքրքրությունների սեփական շրջանակում: Այն անմիջական առնչություններ ունի մշակութաբանության, իմաստասիրության, գրականագիտության,  հոգեբանության և այլ գիտությունների հետ: Ուստի պետք էր ընտրել միջգիտակարգային գործունեության ուղին: Մեր օրերում այդ գործունեությունը ներկայացնելու լավագույն հարթակներ են հանրապետական ու միջազգային գիտաժողովները: Անցած տասը տարիներին բազմիցս մասնակցել եմ նման գիտաժողովների, հանդես եկել զեկուցումներով: Մնում էր դրանք դարձնել հոդվածներ, ի մի բերել և հրատարակել:  Ընդ որում հնարավորություն էր ստեղծվել հրատարակելու թե′ հայերեն, թե′ ռուսերեն լեզուներով:

-Ի՞նչ նմանություններ ու տարբերություններ ունեն այս ժողողածուները:

-Ընդհանուր կողմերը, անշուշտ, քիչ  չեն, քանի որ հոդվածներից  շատերը ներառված են երկու ժողովածուներում էլ: Կան նաև տարբերություններ. հայերենն ավելի ծավալուն է, ունի երեք բաժին, իսկ ռուսերենը՝ երկու: Որոշ նյութեր  տպագրվել են միայն հայերեն ժողովածուի մեջ: Մյուս կողմից ռուսերեն գրքում էլ ունեմ հոդվածներ, որոնք ներդաշնակորեն հնչում են միայն այս համատեքստում և ներառված չեն հայերեն ժողովածուում: Ըստ այդմ որոշակի տարբերություններ կան նաև գրքերի վերնագրերում:

-Ի՞նչ հիմնական խնդիրներ են առաջադրված այս ժողովածուներում:

-Հայերեն գրքիս ,,Երկու խոսք,,-ում (ռուսերենում՝ ,,К читателю,,) նշել եմ, որ իմ հիմնական նպատակն է եղել քննել հաղորդակցության էական բաղադրիչների՝ պատումի, մեդիատեքստի և ընթերցողի հոգևոր տարածքում ձևավորված հակառակ հեռանկարի փոխառնչությունները: Դրանք դիտարկվել են լրագրագիտության, գրականագիտության, մշակութաբանության համատեքստում և միասնաբար ձևավորել մի մեգատեքստ, որ ընդունված ժանրային անվանում ունի՝ հատվածային մենագրություն: Այսինքն՝ առաջնորդվել եմ գիտական այն սկզբունքներով, որ  առաջադրել էի դեռևս 10 տարի առաջ:  

-Ձեր երկու գրքերում էլ կա մի բաժին, որ կոչվում է «Մեդիատեքստի երկխոսայնությունը»:  Ի՞նչ նկատի ունեք՝  լրագրագիտության մեջ երկխոսայնություն ասելով:

-Այո, մի շարք հոդվածներ նվիրված են տեքստի երկխոսայնությանը: Սա  կարևորվում է նրանով, որ լրագրությունն արդեն իսկ երկխոսություն  է հասարակության հետ, իսկ լրագրողը այդ երկխոսությունը ձևավորողն է: Ես փորձել եմ գիտականորեն ներկայացնել մեդիատեքստի երկխոսայնության մի քանի ոլորտներ (լրագրող-ներքին հասցեատեր, լրագրող-արտաքին հասցեատեր, ազգային և գլոբալ մշակութային արժեքների երկխոսություն և այլն), որոնք հայկական մեդիատեքստերի հետազոտության հիմքի վրա առիթ են տվել ուշագրավ ընդհանրացումներ անելու:

-Երկու գրքերում էլ առկա է «հակառակ հեռանկար»  եզրույթը: Ի՞նչ է դա նշանակում:

-Թերևս անսովոր կարող է թվալ լրագրագիտական աշխատության մեջ այս եզրույթի ներկայությունը, որը կիրառվում է հիմնականում գեղանկարչության առնչությամբ: Նշելով, որ նկարիչը իր հոգևոր հայացքի տարբեր կետերից է պատկերում աշխարհը, գեղարվեստի տեսաբանները գտնում են, որ այդ հայացքի բազմակենտրոնությունը, ընկալման տարբեր խորությամբ, վերածնվում է նաև նկարը դիտողի մեջ: Ես փորձել եմ հակառակ հեռանկարը փոխադրել գրույթի տարածք, ինչը հնարավորություն է ընձեռել հեղինակ-հերոս, ինչպես նաև հեղինակ-ընթերցող փոխհարաբերությունների երկխոսային կառույցում  հետաքրքիր դիտարկումներ ամրագրել:

Ո՞րն է հետազոտական աշխատանքի Ձեր մեթոդը:

-Յուրաքանչյուր հոդված գրելիս, նախ,  ուսումնասիրում եմ այդ դաշտում եղած  տեսական գրականությունը: Կարդում եմ (համապատասխան նշումներով) մի քանի տասնյակ աշխատություններ, հոդվածներ: Դրանց ավելացրեք  սկզբնաղբյուրները: Գրելուց առաջ անհրաժեշտ է պլանավորել նաև ապագա տեքստի կառույցը: Հետո միայն անցնում եմ նյութի շարադրանքին: Այլ խոսքով՝ հոդվածները գրվում են ոչ այդքան արագ ու հեշտ:  Ողջ ընթացքը կարող է տևել մի քանի ամիս: Բայց ինձ դուր է գալիս հատկապես այդ ընթացքը, որովհետև ստեղծագործական ,,տառապանքը,, գիտական գործունեության ողնաշարն է:Եվ գիտնականը պետք է անցնի այդ ճանապարհը սիրով, տքնանքով ու նվիրումով:

-Ապագայում այլ լեզուներով թարգմանվելու մտադրություն ունե՞ք:

-Իհարկե, ցանկալի կլիներ: Սակայն պետք է ընդարձակել ուսումնասիրությունների դաշտը, շարունակել որոնումները լրագրագիտության և մյուս գիտակարգերի փոխառնչությունների տարածքում և, որ խիստ կարևոր է, համաքայլ ընթանալ ժամանակակից գիտության պահանջներին:

 

հարցազրույցը՝ Թամարա Գասպարյանի

3-րդ կուրս

Կիսվել