Ձայնը անձայնի համար

Ձայնը անձայնի համար

114

Նրա ճանապարհը սկսվեց կենդանիների հանդեպ պարզ սիրով, որը վերածվեց նրանց պաշտպանելու պարտավորության: Այսօրվա մեր զրուցակիցը կենդանապաշտպան Մարթա Մելիքսեթյանն է։ Իր աշխատանքի և անձնական փորձի միջոցով նա առաջարկում է խորը պատկերացումներ կենդանիների իրավունքների փոխկապակցվածության վերաբերյալ ավելի լայն սոցիալական և բնապահպանական խնդիրների հետ՝ ընդգծելով փոփոխությունների հրատապ անհրաժեշտությունը և կարեկցանքի կարևորությունը:

-Ինչու՞ սկսեցիք հոգ տանել կենդանիների մասին:

-Ես սկսեցի խնամել կենդանիներին, քանի որ միշտ խորը սեր և հարգանք եմ տածել բոլոր կենդանի էակների նկատմամբ: Ես հավատում եմ, որ կենդանիներն արժանի են կարեկցանքով և բարությամբ վերաբերվելուն, և ես ուզում էի իմ ներդրումն ունենալ, որպեսզի նրանք պաշտպանված և խնամված լինեն:

Կարո՞ղ եք կիսվել անձնական պատմությամբ կամ փորձառությամբ, որը ձևավորել է ձեր տեսակետները կենդանիների պաշտպանության վերաբերյալ:

Մի դեպք, որը խորապես ազդեց ինձ վրա, այն էր, երբ ես կամավոր աշխատեցի տեղի կենդանիների ապաստարանում և անձամբ տեսա այն տառապանքները, որոնք շատ կենդանիներ կրում են անտեսման և բռնության պատճառով: Ցավալի էր տեսնել այս կենդանիներին, որոնց վատ էին վերաբերվել և լքել, և դա ամրապնդեց իմ հանձնառությունը՝ պաշտպանելու իրենց իրավունքները և բարեկեցությունը:

-Ի՞նչ դեր կարող են խաղալ տեխնոլոգիաները և նորարարությունները կենդանիների բարեկեցության բարելավման գործում:

-Տեխնոլոգիան և նորարարությունը ներուժ ունեն մեծապես բարելավելու կենդանիների բարեկեցությունը տարբեր ձևերով, ինչպիսիք են դաժանությունից զերծ այլընտրանքային արտադրանքի մշակումը, մոնիտորինգի համակարգերը՝ կենդանիների նկատմամբ մարդասիրական վերաբերմունքը ապահովելու և անասնաբուժական խնամքի առաջընթացի միջոցով: Այս նորամուծությունները կարող են օգնել նվազեցնել կենդանիների տառապանքները և խթանել ավելի էթիկական վերաբերմունքի պրակտիկան:

Ինչպե՞ս եք մոտենում անհատների կամ կազմակերպությունների հետ աշխատանքին, որոնք կարող են տարբեր տեսակետներ ունենալ կենդանիների իրավունքների վերաբերյալ: 

-Ես փորձում եմ ընդհանուր լեզու գտնել և կենտրոնանալ ընդհանուր արժեքների վրա, ինչպիսիք են կարեկցանքն ու հարգանքը բոլոր կենդանի էակների նկատմամբ: Ընդգրկվելով հարգալից երկխոսության մեջ և ընդգծելով կենդանիների իրավունքների դրական ազդեցությունը, ես հույս ունեմ ոգեշնչել մյուսներին՝ դիտարկելու կենդանիների բարեկեցության նկատմամբ ավելի կարեկից մոտեցում:

-Ինչպե՞ս եք տեսնում կենդանիների բարեկեցության և այլ սոցիալական կամ բնապահպանական խնդիրների միջև փոխհարաբերությունները։

-Ես կարծում եմ, որ կենդանիների բարեկեցությունը խորապես փոխկապակցված է սոցիալական և բնապահպանական այլ խնդիրների հետ: Օրինակ՝ անասնաբուծության արդյունաբերականացումը ոչ միայն վնասում է կենդանիներին, այլև նպաստում է շրջակա միջավայրի դեգրադացմանը և մարդու առողջության խնդիրներին: Անդրադառնալով կենդանիների բարեկեցության խնդիրներին՝ մենք կարող ենք նաև դրական քայլեր կատարել սոցիալական և բնապահպանական ավելի լայն մարտահրավերների լուծման ուղղությամբ:

-Որո՞նք են մարդկանց ընդհանուր սխալ պատկերացումները կենդանիների շահերի պաշտպանության մասին, և ինչպե՞ս եք վերաբերվում դրանց:

-Տարածված սխալ պատկերացումներից մեկն այն է, որ կենդանիների պաշտպանները դեմ են կենդանիների օգտագործման բոլոր ձևերին, ինչպիսիք են ընտանի կենդանիներ ունենալը կամ կենդանիներին աշխատանքի համար օգտագործելը: Իրականում կենդանիների շատ պաշտպաններ աջակցում են կենդանիների հետ պատասխանատու և էթիկական հարաբերություններին: Ես անդրադառնում եմ այս սխալ ընկալմանը` ընդգծելով կենդանիների նկատմամբ հարգանքով վերաբերվելու և նրանց բարեկեցությունը բոլոր համատեքստերում ապահովելու կարևորությունը:

-Ի՞նչ եք կարծում, ինչպե՞ս են լրատվամիջոցներն ազդում կենդանիների բարեկեցության հանրային ընկալումների վրա, և ինչպե՞ս կարող են կենդանապաշտպանները համագործակցել լրատվամիջոցների հետ՝ կենդանիների պաշտպանության մակարդակը բարձրացնելու համար:

-Լրատվամիջոցները վճռորոշ դեր են խաղում կենդանիների բարեկեցության մասին հանրային ընկալումների ձևավորման գործում: Կենդանապաշտպանները կարող են աշխատել ԶԼՄ-ների հետ՝ կիսվելով համոզիչ պատմություններով, տրամադրելով փաստացի տեղեկատվություն և ներգրավվելով մեդիա արշավներում՝ բարձրացնելով իրազեկվածությունը կենդանիների բարեկեցության խնդիրների վերաբերյալ: Միասին աշխատելով՝ մենք կարող ենք ուժեղացնել մեր ուղերձը և ոգեշնչել դրական փոփոխություններ:

Որո՞նք են քաղաքականության հիմնական փոփոխությունները կամ իրավական բարեփոխումները, որոնք դուք կարծում եք, որ անհրաժեշտ են ողջ աշխարհում կենդանիների բարեկեցությունը բարելավելու համար:

-Քաղաքականության որոշ հիմնական փոփոխություններ և իրավական բարեփոխումներ, որոնք անհրաժեշտ են, ներառում են կենդանիների բարեկեցության մասին օրենքների ամրապնդում, դաժան պրակտիկաների արգելում, ինչպիսիք են կենդանիների փորձարկումները  և կենդանական արտադրանքին այլընտրանքների խթանումը: Այս բարեփոխումները էական նշանակություն ունեն կենդանիներին պաշտպանելու և արժանապատվորեն ու հարգանքով վերաբերվելու համար:

-Որո՞նք են այսօր կենդանիների առջև ծառացած ամենամեծ մարտահրավերներից մի քանիսը, և ձեր կարծիքով, ինչպե՞ս կարող ենք դրանք լուծել:

-Այսօր կենդանիների առջև ծառացած ամենամեծ մարտահրավերներից մի քանիսը ներառում են բնակավայրերի կորուստը, կլիմայի փոփոխությունը և դաժանությունը այնպիսի ոլորտներում, ինչպիսիք են գործարանային գյուղատնտեսությունը և կենդանիների փորձարկումները: Մենք կարող ենք լուծել այս մարտահրավերները՝ պաշտպանելով կայուն և կարեկից գործելակերպը, աջակցելով պահպանման ջանքերին և բարձրացնելով կենդանիների բարեկեցության կարևորության մասին իրազեկությունը:

Ո՞ր ռազմավարություններն են ամենաարդյունավետը կենդանիների բարեկեցության խնդիրների վերաբերյալ իրազեկվածության մակարդակը բարձրացնելու համար:

-Իրազեկության բարձրացման որոշ արդյունավետ ռազմավարություններ ներառում են կրթական արշավներ, սոցիալական լրատվամիջոցների շահերի պաշտպանություն, զանգվածային կազմակերպում և քաղաքականություն մշակողների հետ շփում: Հասնելով լայն լսարանին և տրամադրելով փաստացի տեղեկատվություն՝ մենք կարող ենք օգնել բարձրացնել իրազեկությունը և ոգեշնչել կենդանիների բարօրության համար գործողություններ:

Կարո՞ղ եք որևէ խորհուրդ տալ այն անհատներին, ովքեր ցանկանում են զբաղվել կենդանիների պաշտպանությամբ:

-Իմ խորհուրդը կլինի սկսել փոքրից և ձեռնարկել գործողություններ, որոնք համահունչ են ձեր արժեքներին և հետաքրքրություններին, լինի դա վեգան դիետայի ընդունումը, տեղական կենդանիների ապաստարանում կամավոր լինելը կամ կենդանիներին աջակցելը:

-Ձեր կարծիքով, ինչպիսի՞ն է կենդանիների պաշտպանության մակարդակը Հայաստանում:

-Հայաստանում ջանքեր են գործադրվել կենդանիների պաշտպանության բարելավման ուղղությամբ, ինչպիսիք են կենդանիների պաշտպանության մասին օրենքների ներդրումը և կենդանիների իրավունքների պաշտպանության կազմակերպությունների աշխատանքը: Այնուամենայնիվ, դեռ բարելավման տեղ կա, հատկապես այնպիսի ոլորտներում, ինչպիսիք են օրենքների կիրառումը և հանրային իրազեկումը: Ընդհանուր առմամբ, ես կարծում եմ, որ Հայաստանում աճում է կենդանիների պաշտպանության կարևորության գիտակցումը, և ես հուսով եմ, որ այս ոլորտում առաջընթացը կշարունակվի:

-Ի՞նչ հույսեր ունեք կենդանիների բարեկեցության և իրավունքների ապագայի հետ կապված:

-Իմ հույսն այն ապագան է, որտեղ բոլոր կենդանիներին կվերաբերվեն կարեկցանքով և հարգանքով, և որտեղ նրանց իրավունքները կճանաչվեն և կպաշտպանվեն: Ես հույս ունեմ տեսնել մի աշխարհ, որտեղ կենդանիների նկատմամբ դաժանությունն այլևս չի հանդուրժվի, և որտեղ մարդիկ և կենդանիները կարող են ներդաշնակ ապրել:

Հարցազրույցը՝ Անի Պողոսյանի

4-րդ կուրս

Կիսվել