Ուսումնասիրելով Հայաստանը օտարերկրյա ճամփորդների աչքերով

Ուսումնասիրելով Հայաստանը օտարերկրյա ճամփորդների աչքերով

87

Հայաստանը օտարերկրյա ճանապարհորդներին հրապուրում է իր հարուստ պատմությամբ, ցնցող լանդշաֆտներով և կենսունակ մշակույթով: Որպես հայ ապագա լրագրող՝ ես սկսել եմ մի գրավիչ ճանապարհորդություն՝ բացահայտելու աշխարհի տարբեր անկյուններից Հայաստան ժամանած զբոսաշրջիկների տպավորություններն ու  մտորումները մեր երկրի՝ իբրև զբոսաշրջության վայրի մասին: Հետաքրքրվել եմ այստեղ նրանց ունեցած փորձառությունների, ձգտումների և հանդիպումների մասին, զրուցել մի քանի հոգու հետ:   

Առաջինը զրուցեցի Ֆրանսիայից ժամանակ Սառայի հետ:

-Ողջո՛ւյն, Սառա: Ի՞նչը ոգեշնչեց Ձեզ ճանապարհորդել դեպի Հայաստան:

-Ողջո՛ւյն: Հայաստանի հնագույն պատմությունը և մշակութային ժառանգությունը միշտ գրավել են ինձ։ Ինձ հրապուրեց նրա միստիկական հմայքը և թաքնված գանձերը բացահայտելու տարերքը:

-Որքա՞ն ժամանակ է, որ այստեղ եք և ի՞նչ վայրեր եք այցելել:

-Մեկ շաբաթ է այստեղ եմ, եղել եմ Երևանում, Գեղարդում, Գառնու տաճար եմ այցելել և Սևանա լիճ:

-Կարո՞ղ եք պատմել Հայաստանում կատարած Ձեր ճանապարհորդությունից որևէ հիշարժան պահի մասին:

-Երևանի հնագույն փողոցները մթնշաղին ուսումնասիրելը կախարդական էր. Հին աշխարհի հմայքի և ժամանակակից աշխուժության միաձուլումը ինձ հմայեց:

-Ի՞նչ կասեք տեղական խոհանոցի մասին: Ֆավորիտներ կա՞ն:

-Oh, միանգամայն: Ավանդական ուտեստներ, ինչպիսիք են խորովածը և լավաշը, փորձելը իսկական հաճույք էր:

Մեր հաջորդ զբոսաշրջիկը Ռուսաստանից ժամանած Իվանն էր:

-Իվան, ի՞նչը Ձեզ բերեց Հայաստան։

-Ինձ միշտ հետաքրքրել են Ռուսաստանի հետ Հայաստանի մշակութային կապերը: Ես ուզում էի ուսումնասիրել այս մշակութային խաչմերուկը:

-Կա՞ն արդյոք մշակութային տարբերություններ Հայաստանի և Ձեր երկրի միջև:

-Այո, այստեղ ավելի ընդգծված է ընտանիքի և ավանդույթների վրա շեշտադրումը, որն իսկապես գեղեցիկ է:

-Կա՞ն տեսարժան վայրեր, որոնք առանձնահատուկ են Ձեզ համար:

-Գեղարդի հնագույն վանք այցելելը հոգևոր զարթոնք էր: Փորագրությունների խճճվածությունն ու հանգիստ մթնոլորտը խոր տպավորություն թողեցին ինձ վրա։

-Հայերը հյուրընկա՞լ են:

-Հայաստանում հյուրընկալությունը համեմատելի չէ: Տեղացիների հետ կերակուր բաժանելուց մինչև սրտանց զրույցներ վարելը միշտ կմնա իմ հուշերում:


Զրուցեցինք Օլգայի հետ, ով ժամանել է Ուկրաինայից:

-Ո՞րն է եղել հայաստանյան ճամփորդության ամենահիշարժան դրվագը:

-Անմոռանալի են Երևանի նեղ փողոցները և թաքնված սրճարանները, նաև Սևանա լճի հիասքանչ տեսարանը: Լճի և շրջակա լեռների անդորրն ինձ հիացրին:

-Ձեր այցելության ընթացքում հետաքրքիր հանդիպումներ ունեցե՞լ եք տեղացիների հետ:

-Իհարկե, Հայ ժողովրդի ջերմությունն ու ընկերասիրությունն իմ ճամփորդությունն իսկապես յուրահատուկ դարձրին: Անկախ նրանից, թե դա մի բաժակ հայկական սուրճի շուրջ պատմություններ պատմելն էր, թե ավանդական պարեր սովորելը, ես իրական կապ զգացի տեղի համայնքի հետ:

-Ի՞նչ եք կարծում, ինչո՞վ է առանձնանում Հայաստանը՝ որպես զբոսաշրջային ուղղություն:

-Հրաշալի բնապատկերների, հնագույն պատմության և ջերմ հյուրընկալության համադրություն, այն իսկապես յուրահատուկ է:

-Ինչպե՞ս է փոխվել Ձեր պատկերացումները Հայաստանի մասին այստեղ ժամանելուց հետո:

-Ես չէի սպասում, որ մայրաքաղաքն այսքան կենսունակ և ժամանակակից կլինի: Դա հաճելի անակնկալ էր:


Եվ վերջում զրուցեցինք Դավիդի հետ, ով ժամանել էր Միացյալ Նահանգներից:

-Ի՞նչ կասեք հայկական երաժշտության մասին: Դուք հնարավորություն ունեցե՞լ եք  հայ երժիշտներին լսելու:

-Ես ներկա էի ավանդական ժողովրդական երաժշտության ներկայացմանը և հիացած էի հոգեհանգստացնող մեղեդիներով: Նաև վերջերս ընկերներով գնացել էինք Խուստուփ՝ լսելու Տիգրան Համասյանի նվագը:

-Կա՞ որևէ կոնկրետ վայր, որը մնայուն տպավորություն է թողել Ձեզ վրա:

-Օ՜, անկասկած, արշավը դեպի ապշեցուցիչ Գեղարդի վանք անմոռանալի պահ էր: Ճարտարապետությունը պարզապես շունչը կտրող էր:

-Ի՞նչ խորհուրդ կտաք մեկին, ով առաջին անգամ է պատրաստվում մեկնել Հայաստան:

-Անպայման փորձել տեղական խոհանոցը, ուսումնասիրել զբոսաշրջային վայրերը և շփվել տեղացիների հետ:

-Ո՞րն է եղել Հայաստան ճամփորդության դժվարին կողմը:

-Լեզվական արգելքը, բայց մարդկանց մեծամասնությունը անհավանական համբերատար և օգնող է եղել:

Երբ ես մտածում եմ Սառայի, Իվանի, Օլգայի և Դավիդի տարբեր փորձառությունների մասին, պարզ է դառնում, որ Հայաստանի գրավչությունը սահմաններ չունի: Այս հարցազրույցների միջոցով ակնհայտ է, որ Հայաստանի գրավչությունը ոչ միայն նրա հնագույն տեսարժան վայրերի և գեղատեսիլ գեղեցկության մեջ է, այլև ողջ աշխարհից ժամանած այցելուների վրա մնայուն տպավորություն թողնելու կարողության մեջ: Իր հնագույն հուշարձաններից մինչև աշխույժ մշակույթն ու ջերմ հյուրընկալությունը ներկայացնող Հայաստանը անջնջելի հետք է թողնում ճանապարհորդների հոգիներում ու մտքերում, գերում նրանց սրտերը՝ հրավիրելով նրանց մեկնել բացահայտումների և հրաշքների ճանապարհորդության:

Հարցազրույցը՝ Անի Մանուկյանի

5-րդ կուրս

Կիսվել