Հոգեբան. «Բռնության հետևանքներն ազդում են երեխայի գործունեության վրա՝ առաջացնելով վարքային խնդիրներ»

Հոգեբան. «Բռնության հետևանքներն ազդում են երեխայի գործունեության վրա՝ առաջացնելով վարքային խնդիրներ»

233

«Երեխաների նկատմամբ բռնությունը խիստ անհանգստացնող է, քանի որ ունի բացասական հետևանքներ։ Ես ահագնացող քանակի բռնության դեպքեր եմ լսում դպրոցներից, այսինքն՝ երեխան կարող է գալ և ասել, որ ուսուցիչն ինձ ասաց՝ դու հիմար ես կամ դու չես սովորի այդ խնդիրը լուծել։ Այս պարագայում ծնողների պասիվությունն անընդունելի է, եթե վնասվել է երեխայի արժանապատվությունը կամ ֆիզիկական, հոգեբանական, հուզական բռնության դեպքեր են եղել, ապա դրա մասին պետք է բարձրաձայնել»,-դեկտեմբերի 14- ին Մեդիա կենտրոնի  կազմակերպած՝ «Բռնության ենթարկված երեխաներ․ վերքեր, որոնք չեն լավանում ողջ կյանքի ընթացքում» թեմայով վեբինարին ասաց հոգեբան-խորհրդատու Մարինե Պետրոսյանը։ 

Դպրոցական բռնությունը ներառում է բռնության մյուս տեսակները, բայց ընդունված է այն առանձնացնել։ Ըստ Պետրոսյանի՝ սա հիմանականում կապված է դպրոցում երեխայի գործունեության հետ։ Օրինակ, երբ երեխային դպրոցում ծաղրի են ենթարկում կամ նրա հետ ընկերություն չեն անում,  արհամարհում են, և երեխան այլևս չի ուզում դպրոց գնալ։

Երեխաների նկատմամբ բռնությունն արգելված է օրենքով։ Այն կարող է արտահայտվել ֆիզիկական, հոգեբանական, սեռական, ինչպես նաև հոգատարության բացակայության ձևով։

Մարինե Պետրոսյանը առանձնացրեց բռնության մի քանի տեսակներ․

  • Ֆիզիկական
  • Հոգեբանական
  • Սեռական
  • Դպրոցական բռնություն

Պետրոսյանի խոսքով՝ բռնության տեսակները դասակարգվում են ըստ բռնարարի գործողությունների, այսինքն՝ դա կարող է լինել  բացահայտ կամ թաքնված բռնություն, որի դեպքում հնարավոր է չհասկանանք՝ բռնություն տեղի՞ է ունեցել, թե՞ ոչ։ Բռնության հետևանքները ազդում են երեխայի գործունեության վրա՝ առաջացնելով վարքային խնդիրներ։ Դրա հետևանքով վնասվում են երեխայի  մտավոր զարգացման ոլորտը, հուզական ոլորտը։ Այն կարող է ազդել ֆիզիկական առողջության վրա, ինչպես նաև նյարդային, իմունային համակարգի։  

Ըստ հոգեբանի՝ ավելի հաճախ բռնության զոհ են դառնում․

  • Բռնության պայմաններում մեծացած երեխաները։
  • Հուզական մերժման, անտարբերության պայմաններում մեծացած երեխաները։
  • Մտավոր և այլ հոգեֆիզիոլոգիական խնդիրներ ունեցող երեխաները։
  • Անվիճելի հնազանդության միջավայրում դաստիարակված երեխաները։
  • Տարիքով ավելի փոքր երեխաները։

Մարինե Պետրոսյանն անդրադարձավ նաև երեխաների նկատմամբ սեռական բռնությանը։ «Մենք կարող ենք տեսնել ոստիկանության վիճակագրական տվյալները, թե որքան քրեական գործ է հարուցվում սեռական բռնություններով յուրաքանչյուր տարի։ Կարող եմ ասել, որ սեռական բռնությունը ամենածանր հետևանքներն է թողնում երեխայի հոգեբանության վրա, և դա քրեորեն պատժելի է։ Սա բռնության այն տեսակն է, որը հիմնականում թաքցվում է»,- ասաց հոգեբանը։

Հաճախ երեխաները, չգիտակցելով , թե իրենց հետ ինչ է տեղի ունեցել, կարող են ուղղակի հասկանալ, որ դա վատ բան է և ոչ մեկի չասել։ Եթե այդ դեպքը տեղի է ունենում ընտանիքում, իսկ նմանատիպ դեպքերը, Մարինե Պետրոսյանի հավաստմամբ, քիչ չեն, ապա բռնարարն ունի մանիպուլացնող հատուկ ձևեր երեխաներին լռեցնելու։ «Մինչև մասնագիտական լուրջ աջակցություն չցուցաբերվի, երեխաները չեն կարողանա հաղթահարել այդ սթրեսը»,- եզրափակեց հոգեբանը։

Աննա Խռոյան

3-րդ կուրս

Կիսվել